„The Mona Lisa was painted by Leonardo da Vinci.” – to zdanie w stronie biernej. W języku polskim strona bierna też istnieje, więc sam koncept nie jest obcy. Problem w tym, że w angielskim używa się jej znacznie częściej niż w polskim – szczególnie w tekstach formalnych, wiadomościach i języku naukowym.
W tym artykule dowiesz się, jak tworzyć stronę bierną w najważniejszych czasach, kiedy jej używać i jakich błędów unikać.
Strona czynna vs strona bierna – podstawowa różnica
W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność. W stronie biernej podmiot jest jej odbiorcą:
- Strona czynna: “Shakespeare wrote Hamlet.” (Shakespeare napisał Hamleta – podmiot wykonuje czynność)
- Strona bierna: “Hamlet was written by Shakespeare.” (Hamlet został napisany przez Shakespeare’a – podmiot jest odbiorcą)
Zwróć uwagę: wykonawca czynności pojawia się po by – lub jest całkowicie pomijany, gdy jest nieistotny lub nieznany.
Jak tworzyć stronę bierną?
Wzór jest zawsze ten sam: odpowiednia forma „be” + imiesłów bierny (III forma czasownika). Zmienia się tylko forma „be” – zależnie od czasu.
- Present Simple: am/is/are + III forma
“English is spoken all over the world.” - Past Simple: was/were + III forma
“The letter was sent yesterday.” - Present Continuous: am/is/are + being + III forma
“The road is being repaired.” - Present Perfect: have/has + been + III forma
“The report has been finished.” - Past Perfect: had + been + III forma
“The message had been deleted before I saw it.” - Future (will): will + be + III forma
“The results will be announced tomorrow.” - Czasowniki modalne: modal + be + III forma
“This must be done immediately.”
💡 Jak zapamiętać wzór?
Zawsze: be + III forma. Forma „be” zmienia się tak samo jak w zdaniach twierdzących, a III forma czasownika głównego pozostaje niezmieniona.
✅ „was written”, „is being fixed”, „has been sent” – wzorzec ten sam, tylko „be” się zmienia.
Kiedy używamy strony biernej?
Gdy wykonawca jest nieznany lub nieważny
To najczęstszy powód użycia passive voice. Nie wiemy kto to zrobił – albo po prostu to nie jest istotne:
- “My car was stolen last night.” – (przez kogoś nieznanego)
- “The bridge was built in 1890.” – (kto dokładnie, nie ma znaczenia)
W języku formalnym i naukowym
Raporty, artykuły naukowe i wiadomości unikają formy osobowej. Strona bierna brzmi bardziej obiektywnie:
- “The samples were analysed in the laboratory.”
- “A new policy has been introduced.”
Gdy chcemy podkreślić czynność, nie wykonawcę
- “Three people were arrested.” (ważne: fakt aresztowania, nie kto to zrobił)
- “The prize will be awarded on Friday.”
Najczęstsze błędy Polaków
Błąd #1: Zła forma czasownika – forma podstawowa zamiast III formy
❌ “The letter was write.”
✅ “The letter was written.”
Błąd #2: Pominięcie „being” w Continuous
❌ “The house is built right now.” (brzmi jak Present Simple)
✅ “The house is being built right now.”
Błąd #3: Pominięcie „been” w Perfect
❌ “The report has sent.”
✅ “The report has been sent.”
Błąd #4: Użycie strony biernej tam, gdzie naturalna jest czynna
Strona bierna nie zawsze brzmi lepiej – w codziennej rozmowie często jest nienaturalna:
❌ “Dinner is being eaten by me.”
✅ “I’m eating dinner.”
Quiz: Sprawdź swoją wiedzę!
Zamień zdania na stronę bierną:
- “Someone broke the window.” → The window ___.
- “They are building a new hospital.” → A new hospital ___.
- “The chef has prepared the meal.” → The meal ___.
- “They will announce the results tomorrow.” → The results ___.
- “You must submit the form by Friday.” → The form ___.
- The window was broken.
- A new hospital is being built.
- The meal has been prepared.
- The results will be announced tomorrow.
- The form must be submitted by Friday.
Podsumowanie
- Wzór: odpowiednia forma be + III forma czasownika
- Kiedy: wykonawca nieznany lub nieważny, język formalny, nacisk na czynność
- By: używamy, gdy chcemy wskazać wykonawcę
- Najczęstszy błąd: użycie formy podstawowej zamiast III formy i pomijanie „been” lub „being”
Klucz do sukcesu: Zapamiętaj jeden wzór – be + III forma – i ćwicz na konkretnych przykładach z różnymi czasami. Strona bierna przestaje być trudna, gdy widzisz w niej logiczny schemat.
Zobacz także:
Blogerka, youtuberka, podcasterka i właścicielka marki NieOdwlekaj.pl. Jestem certyfikowanym Coach’em Biznesu NOVO, trenerką umiejętności miękkich, trenerką językową, lektorką języka angielskiego oraz właścicielką szkoły językowej Naucz Się.